Developed in conjunction with Ext-Joom.com

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików,to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Zrozumiałem

11 PUŁK PIECHOTY

Zarys historii pułku

11 pułk piechoty wywodził się z wojskowych oddziałów ochotniczych utworzonych w Zagłębiu Dąbrowskim w listopadzie 1918 r. na bazie Polskiej Organizacji Wojskowej, do których przyłączyli się żołnierze narodowości polskiej, odbywający służbę w 13 austriackim batalionie strzelców polnych oraz liczni górnicy i robotnicy fabryczni. W połowie stycznia 1919 r. zorganizowano z nich dwa oddzielne, etatowe bataliony: jeden w Będzinie, drugi w Dąbrowie Górniczej, nadając tym oddziałom nazwę „11 pułk piechoty ziemi będzińskiej”. W końcu maja 1919 r. pułk, już w składzie 3-batalionowym, odszedł na granicę górnośląską z Niemcami obejmując m.in. odcinek w okolicy Modrzejowa. Wkrótce został zaliczony do składu XIV Brygady Piechoty wchodzącej w skład 7 dywizji piechoty.

W pierwszych dniach września 1919 r. pułk skierowano na Śląsk Cieszyński, jako odwód frontu południowo-zachodniego, a 4 października na linię demarkacyjną polsko-czechosłowacką na Przełęczy Jabłonkowskiej. Następnie w lutym 1920 r. pułk przeniesiono na front wołyński. Swój chrzest bojowy 11 pułk piechoty odbył w wypadzie, przeprowadzonym w dniach 1 i 2 kwietnia 1920 r. z przedmościa zwiahelskiego. Na tym samym terenie stoczył dnia 8 kwietnia swój pierwszy bój batalion I, który w poprzednim działaniu nie uczestniczył.

W połowie kwietnia 1920 r., w związku z operacją kijowską, pułk wszedł wraz ze swoją macierzystą dywizją (7 DP) w skład grupy gen. Śmigłego-Rydza. Pułk bez 1 batalionu, który maszerował oddzielnie, osiągnął pośpiesznym marszem 9 maja Chwastów, gdzie połączył się z przybyłym tam batalionem 1 i stanął w odwodzie 2 armii, a następnie – w ostatnich dniach maja – uczestniczył w zaciętych walkach z kontrofensywą sowiecką w rejonie Białej Cerkwi. 11 czerwca pułk rozpoczął działania odwrotowe. Wycofywał się na Olewsk, Sarny, w końcu lipca zaś bił się nad Stochodem. Następnie stanął nad Bugiem, gdzie 5 sierpnia obsadził przedmoście Dorohuska z zadaniem utrzymania za wszelką cenę zajętych stanowisk. Dzięki bitnej postawie żołnierzy 11 pułku oddziały sowieckie, usiłujące 6 sierpnia przerwać się na lewy brzeg Bugu, zostały powstrzymane na tym kierunku działań.

Podczas kontrofensywy znad Wieprza pułk uczestniczył w osłanianiu jej prawego skrzydła i tyłów. 11 września ruszył w pościg za wycofującymi się oddziałami sowieckimi, zajmując Kowel i Maniewicze i dochodząc do obszaru Sarn. Tu zastało go zawieszenie broni.

Po reorganizacji i powrocie do Będzina 11 pułk piechoty otrzymał zadanie zajęcia po 3 powstaniu śląskim polskiej części Górnego Śląska i strzeżenia granicy polskiej w okolicy Tarnowskich Gór (26 czerwca 1922 r.). W okresie międzywojennym pułk stacjonował w garnizonie Tarnowskie Góry na terenie Okręgu Korpusu nr V (II batalion pułku stacjonował w Szczakowej).

W 1938 r., podczas akcji rewindykacyjnej Zaolzia, 11pp był przewidziany do ewentualnych działań przeciwko Czechosłowacji w ramach 23 Górnośląskiej Dywizji Piechoty. W kampanii wrześniowej pułk walczył w składzie 23 GDP, stanowiącej część Grupy Operacyjnej „Śląsk” (Armia „Kraków”). 1 września pułk prowadził walki obronne na swoich stanowiskach na przedpolu Tarnowskich Gór. W nocy z 3 na 4 września wycofał się w kierunku Krakowa. 8 września 11 pp bił się z czołgami nieprzyjaciela w walkach o przyczółek mostowy Nowy Korczyn.

W trakcie dalszych walk pułk przeszedł Wisłę i wycofał się przez Osiek pod Baranowem, Biłgoraj, pod Tomaszów Lubelski. Podjął próbę przebicia się w kierunku Lwowa. Od świtu 19 września pułk walczył pod Tomaszowem Lubelskim w okrążeniu i skapitulował następnego dnia.

Sztandar

W okresie swojego istnienia pułk posiadał dwa sztandary. Pierwszy został ofiarowany styczniu 1919 r. przez członkinie dąbrowskiej organizacji POW stacjonującym w Dąbrowie Górniczej oddziałom wojskowym, które stały się zalążkiem przyszłego 11 pp. Drugi sztandar jednostka otrzymała w grudniu 1922 r. Jego fundatorami byli przemysłowcy Zagłębia Dąbrowskiego. Uroczystego wręczenia sztandaru dokonał 9 XII 1922 r. gen. broni Stanisław Szeptycki na rynku w Tarnowskich Górach.

Odznaka

Odznaka pamiątkowa pułku i regulamin jej przyznawania zostały zatwierdzone przez MSWojsk. 9 X 1928 r. (Dz. Rozk. MSWojsk. 1928, nr 27, poz. 307).

Święto

Święto pułku obchodzono 6 sierpnia, w rocznicę bitwy pod Dorohuskiem w 1920 r.(Dz. Roz. MSWojsk. 1927, nr 16, poz. 174). W 1938 r. przesunięto datę święta na 25 czerwca (Dz. Rozk. MSWojsk. 1938, nr 9, poz. 88).

Dowódcy pułku

ppłk Rudolf Tarnowski    1 IV 1918 – 26 I 1919

ppłk Witold Rylski     27 I 1919 – 3 IV 1919

ppłk Edward Reyman    5 IV 1919 – 3 II 1920

ppłk Aleksander Zawadzki     4 II 1920 – 1 I 1921

płk Stanisław Jetel    2 X 1921 – 21 VII 1928

płk Leonard Samborski    22 VII 1928 – 2 VIII 1935

płk Henryk Gorgoń    3 VIII 1935 – 22 IX 1939

 

Bibliografia

Czterdziestolecie jedenastego pułku piechoty. 1919–1959, pod red. A. Idzika, Londyn 1959.

Knauer R., Zarys historii wojennej 11-go Pułku Piechoty, Warszawa 1930.

Szostek L., Zarys historii wojennej pułków polskich w kampanii wrześniowej. 11 pułk piechoty, Pruszków 2010.

Księga chwały piechoty, Warszawa 1939.

Satora K., Opowieści wrześniowych sztandarów, Warszawa 1990.

Wielecki H., Sieradzki R., Wojsko Polskie 1921–1939. Odznaki pamiątkowe piechoty, Warszawa 1991.

 

 

WBBH